Scutum - tarcza rzymska

Dosłownie scutum oznacza "tarcza". Była to tarcza czworokątna służąca do parowania ciosów, będąca stały ekwipunkiem żołnierzy od V wieku p.n.e. do około 150 roku n.e., kiedy to służyła głównie już jako ozdobna tarcza pretorianów. Początkowo stosowano tarczę okrągła, którą jednak zastąpiono zdecydowanie trwalszą i efyktywniejszą scutum. Jej wprowadzenie było przypisywane legendarnemu Markowi Furiuszowi Kamillusowi.

Tarcza była na tyle duża, że zasłaniała całe tułowie legionisty oraz lekko wypukła, co z kolei powodowało że ciosy przeciwników ześlizgiwały się po nierównej powierzchni. Miała 120 cm wysokości, 100 cm szerokości i do 19 mm grubości.
Scutum składała się z dwóch warstw desek połączonych klejem wołowym, od zewnątrz dodatkowo pokrywała ją warstwa płótna i skóry cielęcej. Tarczę wykonywano także z trzech cienkich warstw drewna o grubości 2 mm, które następnie podlegały odpowiedniemu uformowaniu, aby otrzymać wypukły kształt tarczy. Wokół brzegów tarczy biegła metalowa obręcz, zabezpieczająca ją przed ciosami i pozwalająca postawić tarczę na ziemi.

Pośrodku scutum była przymocowana żelazna wypukłość, nazywana "guzem" lub "pępkiem" (umbo), która dodatkowo wzmacniała tarczę oraz miała za zadanie przyjmować ciosy w najwrażliwszym punkcie tarczy, a przy tym osłaniać dłoń znajdującą się bezpośrednio za nim. Pod umbem, od strony wewnętrznej znajdował się poziomy imacz do objęcia dłonią. Na powierzchni tarczy, celem upiększenia, malowano różne figury oraz godła, na przykład sylwetki zwierząt (orły), wieńce wawrzyńcowe czy symbol pioruna.

Spośród wyposażenia legionistów rzymskich scutum było najbardziej wyróżniającym się elementem i stanowiła ich główne uzbrojenie ochronne. Piechurzy podczas walki nosili ją w lewej ręce, w marszu zawieszali ją na plecach za pomocą rzemienia u szyi.