Akwedukty rzymskie

Pont du Gard, jeden z najlepiej zachowanych akweduktów. Wodociąg został zbudowany w latach 26 p.n.e. - 16 p.n.e. na polecenie Agrypy, któremu poświęcono inskrypcję na moście.

Akwedukt rzymski, aquaeductus, czyli dosłownie "ciąg wodny" był wodociągiem doprowadzającym wodę ze źródeł do miast rzymskich, wykorzystując zasadę stałego spływu. Woda była następnie dostarczana do licznych fontann, łaźni i szaletów publicznych, co bogatszych domów.
Akwedukty znane były już wcześniej, jednak to dopiero Rzymianie je upowszechnili. W II wieku n.e. Rzym, który liczył około miliona mieszkańców był zaopatrywany przez 11 akweduktów liczących łącznie 420 km, z czego tylko 47 km przebiegało nad powierzchnią ziemi. Sieć ta dostarczała milion metrów sześciennych wody źródlanej na dobę.

Sukces rzymskich akweduktów tkwił w technice budowy arkad, która pozwoliła Rzymianom na przerzucanie wodociągów nad dolinami i nierównościami terenu znacznie skracając długość ich trasy. Spadek w rzymskich akweduktach wynosił tylko kilkadziesiąt cm na kilometr.
Woda była prowadzona w rurach z terakoty lub ołowiu. Rury prowadzone była pod ziemią oraz nad ziemią w ceglanej konstrukcji, dwu lub trzykondygnacyjnej. Budowa wodociągów pod ziemią umożliwiała ochronę stałej dostawy wody przed armią przeciwnika oraz zabezpieczenie czystej i zdatnej wody do picia przed wszelkimi zanieczyszczeniami. Rzymianie niekiedy odwadniali teren w pobliżu akweduktu, aby zmniejszyć możliwość skażenia przez wody gruntowe. Przy wyborze źródeł prócz badania stanu wody obserwowali też stan zdrowia tubylców.

Aqua Appia jest najstarszym akweduktem w Rzymie.

Pierwszym akweduktem rzymskim był wzniesiony w 312 roku p.n.e. Aqua Appia, w większości wodociąg podziemny. Doprowadzał on wodę z odległych o ponad 16 km Wzgórz Albańskich. Drugim wzniesionym akweduktem był Anio Vetus, wzniesiony w 272 roku p.n.e. Doprowadzał on wodę z odległości 63,5 km, a ponad 300 metrowy odcinek prowadzony był na arkadach.
Jednym z najbardziej imponujących akweduktów, a zarazem najlepiej zachowanych do naszych czasów jest Pont du Gard koło Nimes, wzniesiony w końcu I wieku p.n.e.
Z kolei najdłuższym rzymskim akweduktem był ten wybudowany w Konstantynopolu. Zaraz za nim był wybudowany w II wieku n.e., akwedukt Zaghouana, który zaopatrywał Kartaginę. Miał on 92,5 km długości.

Akwedukty rzymskie

Chorwacja
- akwedukt powstały za Dioklecjana, niedaleko Splitu

Francja
- Pont du Gard koło Nîmes we Francji
- akwedukt Barbegala

Grecja
- akwedukt w Nikipolis w Epirze z czasów Oktawiana Augusta

Hiszpania
- El Pont del Diable w Tarragonie w Hiszpanii z I wieku p.n.e. - akwedukt w Segowii z I wieku n.e.
- akwedukt w Los Milagros koło Meridy z czasów Hadriana
- akwedukt Almun~écar

Izrael
- akwedukt z góry Carmel do Caesarea Maritima budowany pomiędzy I wiekiem p.n.e. a II wiekiem n.e.

Niemcy
- Akwedukt Eifel zaopatrujący Kolonię miał 95 km, a łącznie z odnogami aż 150 km. Był używany w latach 80 - 250 n.e.

Rzym
- Aqua Appia (312 p.n.e.)
- Anio Vetus (272 - 269 p.n.e.)
- Aqua Marcia (144 - 140 p.n.e.)
- Aqua Tepula (125 p.n.e.)
- Aqua Julia (33 p.n.e.)
- Aqua Virgo (20 p.n.e.)
- Aqua Alsietina (2 p.n.e.)
- Anio Novus (38 - 52 n.e.)
- Aqua Claudia (52 n.e.)
- Aqua Traiana (109 n.e.)
- Arcus Alexandriana

Tunezja
- Akwedukt powstały za Hadriana

Turcja
- akwedukt za panowania Walensa w Stambule
- akwedukt w Aspendos